تمیز کردن چدن گاز را با آب گرم، مایع ظرفشویی و برس نرم آغاز کنید و برای لکه‌های سوخته باقی‌مانده از خمیر جوش شیرین و آب کمک بگیرید. پیش از خیساندن یا استفاده از شوینده قوی، نوع پوشش و دستور سازنده را بررسی کنید و پس از شست‌وشو شبکه را کاملا خشک و درست نصب کنید.
- برای لکه‌های سوخته، سه سهم جوش شیرین را با حدود یک سهم آب مخلوط کنید و خمیر را حدود ۲۰ دقیقه روی قسمت‌های آلوده نگه دارید.
- خیساندن شبکه به مدت حدود ۲۰ دقیقه در آب گرم و مایع ظرفشویی فقط زمانی مناسب است که سازنده آن را مجاز دانسته باشد.
- رنگ سیاه یا ظاهر مات شبکه برای تشخیص چدن خام از لعاب‌دار کافی نیست و تا مشخص شدن نوع پوشش باید از سرکه و روغن‌کاری خودسرانه پرهیز کرد.
- مخلوط کردن وایتکس با سرکه، جوهرنمک یا آمونیاک خطر تولید گازها و بخارهای آسیب‌زا دارد و برای نظافت شبکه نباید انجام شود.
- اگر پس از نظافت شعله نامنظم شد یا روشن نشد، اجاق را خاموش کنید و در صورت ادامه مشکل پس از بررسی جاگذاری و خشک بودن قطعات، از سرویس تخصصی کمک بگیرید.
این مقاله به چه سوالات و چالش‌های مهمی جواب می‌دهد؟
چرا بعد از شستن شبکه اجاق، لکه سفید روی آن ایجاد می‌شود؟
برای پاک کردن چربی سوخته از گوشه‌ها و محل اتصال میله‌های شبکه چه ابزاری مناسب است؟
آیا قرص ماشین ظرفشویی یا نوشابه می‌تواند جایگزین شوینده معمولی شود؟
چرا چدن اجاق بعد از نظافت بوی سوختگی می‌دهد؟
آیا روش شستن شبکه روی اجاق شیشه‌ای با اجاق استیل متفاوت است؟
وقتی روغن و باقی‌مانده غذا چند بار روی شعله داغ می‌شوند، ممکن است به لایه‌ای سیاه، سفت یا چسبناک روی شبکه اجاق تبدیل شوند. در این حالت، شست‌وشوی معمولی همیشه جواب نمی‌دهد و استفاده از سیم ظرفشویی یا شوینده بسیار قوی هم ممکن است پوشش شبکه را خراب کند.
برای تمیز کردن چدن گاز از آب گرم، مایع ظرفشویی و برس نرم شروع کنید. اگر چربی سوخته باقی ماند، خمیر جوش شیرین و آب می‌تواند مرحله بعد باشد. پیش از خیساندن یا استفاده از هر ماده دیگر، نوع شبکه و دستور سازنده را بررسی کنید. چدن خام و شبکه چدنی لعاب‌دار به مراقبت یکسانی نیاز ندارند.
در ادامه می‌بینید برای هر نوع لکه چه روشی انتخاب کنید، چه زمانی شست‌وشو را متوقف کنید و چطور از آسیب به لعاب، زنگ‌زدگی یا اختلال در قرارگیری قطعات جلوگیری کنید. اگر به دنبال راهنماهای بیشتری برای مراقبت و نگهداری از تجهیزات خانه هستید، می‌توانید از مقالات آموزشی بابک تجارت نیز استفاده کنید.
چگونه چدن گاز را تمیز کنیم؟ روش مرحله‌به‌مرحله
روش مناسب برای تمیز کردن چدن گاز این است که ابتدا آلودگی‌های سبک را بردارید و فقط روی لکه‌هایی که باقی می‌مانند کار بیشتری انجام دهید. اگر چند قطره روغن تازه روی شبکه ریخته، نیازی به روشی نیست که برای جرم‌های قدیمی استفاده می‌شود. برای آشنایی با روش‌های پختی که معمولاً به روغن کمتری نیاز دارند، مقاله هواپز چیست و چه کاربردی دارد می‌تواند اطلاعات مفیدی درباره این شیوه آشپزی در اختیارتان بگذارد.
وسایل موردنیاز
برای شروع این وسایل کافی‌اند.
- آب گرم و مایع ظرفشویی
- جوش شیرین برای لکه‌های سوخته
- اسفنج نرم یا برس نایلونی
- مسواک نرم برای گوشه‌ها و شیارها
- دستکش نظافت
- دستمال نرم و بدون پرز
- لگن یا سینک، فقط در صورت مجاز بودن خیساندن
مرحله اول اجاق را خاموش کنید و شبکه‌ها را بردارید
همه شعله‌ها را خاموش کنید و اجازه دهید شبکه‌ها کاملا سرد شوند. اگر دفترچه اجاق قطع برق را هنگام نظافت توصیه می‌کند، آن را هم انجام دهید.
شبکه‌های قابل جداسازی را به‌آرامی بلند کنید. آنها را روی صفحه شیشه‌ای، استیل یا لعاب‌دار نکشید تا سطح زیر چدن خط نیفتد. اگر شبکه‌های سنگین را داخل سینک می‌شویید، شناخت معایب سینک گرانیتی در استفاده روزمره نیز کمک می‌کند محدودیت‌های این نوع سینک را هنگام جابه‌جایی ظروف و قطعات سنگین بهتر بشناسید. اگر شبکه‌ها اندازه‌های متفاوتی دارند، جای هرکدام را به خاطر بسپارید. قطعات سنگین را هم روی کلاهک‌های کوچک سرشعله قرار ندهید.
مرحله دوم خرده‌های غذا و جرم‌های آزاد را بردارید
پیش از شست‌وشو، تکه‌های غذا و سوختگی‌هایی را که به شبکه نچسبیده‌اند با برس خشک یا دستمال بردارید. اگر تکه‌ای به سطح گیر کرده، می‌توانید آن را با کاردک پلاستیکی غیرتیز و فشار ملایم جدا کنید.
اگر جرم تکان نمی‌خورد، با چاقو یا وسیله فلزی آن را نتراشید. در تمیز کردن چدن گاز باید آلودگی جدا شود، نه اینکه برای کندن آن سطح شبکه را بخراشید. لکه سفت به نرم شدن با شوینده مناسب نیاز دارد.
مرحله سوم با آب گرم و مایع ظرفشویی بشویید
اگر سازنده خیساندن شبکه را مجاز دانسته است، آن را حدود ۲۰ دقیقه در آب گرم و کمی مایع ظرفشویی بگذارید. سپس با اسفنج غیرساینده یا برس نرم بشویید.
این مرحله برای چربی معمولی و لکه‌های چسبناک سبک مناسب است. وقتی بیشتر شبکه تمیز شد، ببینید کدام قسمت‌ها هنوز چرب یا سیاه هستند. لازم نیست برای پاک کردن چند نقطه، همه شبکه را محکم بسابید.
خیساندن برای همه چدن‌ها مجاز نیست. ویرلپول این کار را برای بعضی شبکه‌های پوشش‌دار مجاز می‌داند، اما بوش درباره خیساندن طولانی و آسیب احتمالی به پوشش هشدار می‌دهد. اگر مدل شبکه را نمی‌شناسید، شست‌وشوی کوتاه و ملایم را انتخاب کنید و آن را طولانی‌مدت در آب رها نکنید. در راهنمای رسمی بوش برای تمیز کردن شبکه اجاق گاز نیز بر استفاده از شوینده ملایم و پرهیز از خیساندن طولانی شبکه‌ها تأکید شده است.
مرحله چهارم لکه‌های سوخته را با خمیر جوش شیرین پاک کنید
اگر پس از شست‌وشو لکه قهوه‌ای یا سیاه سوخته باقی مانده، برای تمیز کردن چدن گاز می‌توانید خمیر جوش شیرین و آب را امتحان کنید.
- سه سهم جوش شیرین را با حدود یک سهم آب مخلوط کنید تا خمیر نسبتا غلیظی به دست آید.
- خمیر را روی قسمت‌های سوخته بگذارید، نه لزوما روی تمام شبکه.
- حدود ۲۰ دقیقه صبر کنید.
- با برس نایلونی یا اسفنج نرم، لکه‌ها را بدون فشار شدید پاک کنید.
- خمیر باقی‌مانده را کاملا بشویید و نتیجه را بررسی کنید.
این نسبت و زمان انتظار در راهنمای نظافت ویرلپول نیز آمده است. برای بررسی دقیق‌تر نسبت جوش شیرین به آب و مراحل پاک کردن جرم، می‌توانید راهنمای تمیز کردن چدن گاز و سرشعله ویرلپول را مطالعه کنید. برای پوشش حساس، ابتدا خمیر را در قسمت کوچکی امتحان کنید. اگر بیشتر چربی پاک شده و فقط اطراف اتصال میله‌ها لکه باقی مانده، همین روش را روی آن نقاط تکرار کنید. باقی ماندن یک لکه دلیل استفاده فوری از ماده خورنده نیست.
مرحله پنجم آبکشی، خشک کردن و نصب دوباره
پس از تمیز کردن چدن گاز، باقی‌مانده شوینده را کامل بردارید و شبکه را با دستمال نرم خشک کنید. زیر میله‌ها، شیارها و محل اتصال پایه‌ها را هم بررسی کنید. این کار برای چدن بدون پوشش اهمیت بیشتری دارد، چون رطوبت باقی‌مانده می‌تواند باعث زنگ‌زدگی شود. همان‌طور که جنس شبکه در انتخاب روش نظافت اهمیت دارد، برای سایر تجهیزات آشپزخانه نیز باید پوشش سطح را در نظر گرفت و آشنایی با نحوه نگهداری از شیرآلات خانه می‌تواند در مراقبت روزمره از این تجهیزات مفید باشد.
در پایان، شبکه را در جای درست قرار دهید. اگر لق می‌زند یا روی جای خود ثابت نیست، پیش از استفاده از اجاق مشکل قرارگیری آن را بررسی کنید. تمیز بودن قطعه به‌تنهایی کافی نیست.
قبل از تمیز کردن چدن گاز، نوع شبکه را بشناسید
روش تمیز کردن چدن گاز به نوع پوشش آن بستگی دارد. به بیشتر شبکه‌های فلزی اجاق «چدن» می‌گویند، اما جنس پایه و پوشش آنها لزوما یکسان نیست. روشی که برای یک شبکه مجاز است، شاید به پوشش شبکه دیگر آسیب بزند.
چدن لعاب‌دار
بسیاری از شبکه‌های اجاق پوشش لعابی دارند. این پوشش از سطح زیرین محافظت می‌کند، اما بر اثر ضربه، ساییدن شدید یا تماس با مواد نامناسب ممکن است آسیب ببیند.
اگر شبکه لعاب‌دار دارید، آب گرم، مایع ظرفشویی ملایم و اسفنج غیرساینده را در اولویت بگذارید. وقتی لکه‌ای سخت پاک می‌شود، سالم ماندن لعاب هم به‌اندازه جدا شدن چربی اهمیت دارد. مگر اینکه سازنده صریحا اجازه داده باشد، سراغ سیم ظرفشویی، ابزار تیز یا پاک‌کننده خورنده نروید.
چدن بدون پوشش
چدن خام یا بدون پوشش نسبت به رطوبت باقی‌مانده حساس‌تر است. می‌توان آن را با آب گرم، مقدار کمی مایع ظرفشویی و برس مناسب شست، اما خیساندن طولانی بدون تایید سازنده انتخاب خوبی نیست. پس از شست‌وشو هم باید بلافاصله خشک شود.
برخلاف یک باور قدیمی، مایع ظرفشویی ملایم برای چدن خامی که پوشش روغنی پخته‌شده دارد لزوما ممنوع نیست. راهنمای نگهداری چدن لاج نیز شست‌وشوی ملایم و خشک کردن کامل را تایید می‌کند. بااین‌حال، دستور ظروف چدنی را نباید بدون بررسی به شبکه اجاق تعمیم داد.
در عمل، اگر چدن خام دارید، هنگام تمیز کردن چدن گاز علاوه بر جدا شدن چربی باید مراقب باقی ماندن آب باشید. اگر شبکه لعاب‌دار است، سالم ماندن پوشش اولویت دارد.
اگر نوع پوشش را نمی‌دانیم چه کنیم؟
از روی مات یا براق بودن و حتی رنگ سیاه شبکه نمی‌توان نوع پوشش را با اطمینان تشخیص داد. بعضی لعاب‌ها هم مات‌اند.
اگر برای تمیز کردن چدن گاز نوع پوشش را نمی‌دانید، تا زمان بررسی مشخصات مدل از خیساندن طولانی، سرکه، شوینده قوی و روغن‌کاری خودسرانه پرهیز کنید. شست‌وشوی کوتاه با ماده ملایم و خشک کردن کامل، انتخاب محتاطانه‌تری است. به‌خصوص اگر نخستین بار است که می‌خواهید چربی قدیمی شبکه را پاک کنید، روش نظافت را فقط از ظاهر قطعه انتخاب نکنید.
بهترین روش پاک کردن چربی سوخته چدن گاز بر اساس نوع لکه
برای تمیز کردن چدن گاز ابتدا ببینید با چربی تازه، جرم سخت‌شده یا تغییر ظاهر سطح روبه‌رو هستید. لکه‌ای که پس از شست‌وشو دیگر چسبناک نیست، لزوما به شوینده قوی‌تر نیاز ندارد.
| وضعیت شبکه | روش مناسب | نکته مهم هنگام انتخاب |
|---|---|---|
| چربی تازه و سطحی | آب گرم و مایع ظرفشویی | از شوینده قوی شروع نکنید |
| چربی چسبناک قدیمی | شوینده ملایم و برس نایلونی | خیساندن کوتاه فقط در صورت مجاز بودن |
| لکه قهوه‌ای یا سیاه سوخته | خمیر جوش شیرین و آب | فشار زیاد به پوشش وارد نکنید |
| لایه ضخیم و سفت سوختگی | تکرار نظافت ملایم و پاک‌کننده تاییدشده | سازگاری شوینده با پوشش را بررسی کنید |
| لکه نارنجی یا قهوه‌ای مایل به زنگ | بررسی زنگ‌زدگی و وضعیت پوشش | رسیدگی به چدن خام و لعاب‌دار متفاوت است |
| لکه سفید یا کدر پس از شست‌وشو | بررسی باقی‌مانده شوینده یا آسیب پوشش | شستن بیشتر همیشه پاسخ نیست |
این تفاوت جلوی یک اشتباه رایج را می‌گیرد. اگر جرم هنوز روی سطح قرار دارد، باید آن را با روش مناسب جدا کنید. اگر خود سطح تغییر کرده، ادامه سابیدن ممکن است هیچ کمکی نکند.
چگونه چربی‌های سوخته و چندساله چدن را پاک کنیم؟
چربی که بارها حرارت دیده، ممکن است با باقی‌مانده غذا و دوده به لایه‌ای سفت یا چسبنده تبدیل شود. چربی و بخار حاصل از آشپزی فقط به شبکه اجاق محدود نمی‌شود و برای شناخت تجهیزات تهویه فضای پخت، بررسی انواع هود آشپزخانه و تفاوت مدل‌ها نیز می‌تواند مفید باشد. برای تمیز کردن چدن گاز در چنین وضعیتی، نظافت مرحله‌ای را جایگزین فشار بیشتر کنید.
ابتدا چربی سطحی را با آب گرم و شوینده ملایم بردارید. سپس فقط روی لکه‌های باقی‌مانده خمیر جوش شیرین بگذارید. پس از پاک کردن خمیر، سطح را بررسی کنید و در صورت نیاز همان نقاط را دوباره ملایم تمیز کنید.
اگر لایه ضخیم همچنان باقی ماند، از چربی‌زدایی استفاده کنید که سازنده اجاق یا تولیدکننده شوینده، سازگاری آن را با نوع شبکه تایید کرده است. زمان تماس و شیوه آبکشی درج‌شده روی محصول را رعایت کنید.
قدرت پاک‌کنندگی تنها معیار انتخاب نیست. شوینده‌ای که چربی را جدا کند اما پوشش شبکه را خراب کند، انتخاب مناسبی نیست. اگر لعاب پوسته شده یا سطح آسیب دیده است، شست‌وشوی شدیدتر را متوقف کنید و وضعیت قطعه را بررسی کنید.
چربی سوخته گوشه‌ها و شیارها را چگونه پاک کنیم؟
ممکن است سطح بالای شبکه تمیز شده باشد، اما در محل اتصال میله‌ها و پایه‌ها هنوز چربی سیاه باقی مانده باشد. اسفنج بزرگ به همه این نقاط نمی‌رسد.
مقدار کمی شوینده ملایم یا خمیر جوش شیرین روی لکه بگذارید و با مسواک نرم یا برس نایلونی کوچک، در امتداد شیارها کار کنید. اگر جرم جدا نشد، سراغ نوک چاقو، پیچ‌گوشتی یا برس سیمی نروید. روش ملایم را تکرار کنید یا پاک‌کننده سازگار دیگری را بررسی کنید.
برای تمیز کردن چدن گاز در قسمت‌های باریک، دسترسی دقیق برس به لکه از زیاد کردن فشار مهم‌تر است.
آیا تمیز کردن چدن گاز با سرکه مجاز است؟
سرکه سفید برای بعضی شبکه‌ها مجاز است، اما پاک‌کننده عمومی همه انواع چدن نیست. سامسونگ در راهنمای برخی اجاق‌های خود خیساندن کوتاه شبکه‌ها در سرکه سفید را برای آلودگی زیاد مجاز دانسته است. در مقابل، ویرلپول درباره تماس طولانی مواد اسیدی با بعضی قطعات هشدار می‌دهد.
بنابراین، اگر برای تمیز کردن چدن گاز سرکه را در نظر دارید، ابتدا دفترچه مدل خود را بررسی کنید. اگر سازنده اجازه داده، زمان تماس و روش آبکشی را همان‌طور که گفته رعایت کنید. برای چدن خام، پوشش آسیب‌دیده یا شبکه‌ای با جنس نامشخص، شست‌وشوی ملایم را در اولویت بگذارید.
اینکه سرکه در بعضی دستورهای خانگی استفاده می‌شود، دلیل کافی برای ریختن آن روی هر شبکه‌ای نیست.
آیا مخلوط سرکه و جوش شیرین چربی را بهتر پاک می‌کند؟
مخلوط سرکه و جوش شیرین کف و حباب ایجاد می‌کند، اما کف کردن به معنی افزایش قطعی قدرت چربی‌زدایی نیست. سرکه اسیدی و جوش شیرین قلیایی ملایم است. هنگام ترکیب واکنش می‌دهند و گاز دی‌اکسید کربن آزاد می‌شود. در نتیجه بخشی از ویژگی شیمیایی هر ماده مصرف می‌شود.
برای تمیز کردن چدن گاز از چربی سوخته، خمیر جوش شیرین و آب روش ساده‌تر و قابل‌کنترل‌تری است. اگر مسیله رسوب معدنی باشد و سازنده اجازه استفاده از سرکه را داده باشد، می‌توان آن را جداگانه و مطابق دستور به کار برد. پیش از انتخاب ماده، مشخص کنید لکه از چه نوعی است.
آیا می‌توان چدن گاز را یک شب در سرکه خیساند؟
خیساندن طولانی چدن گاز در سرکه، لزوماً چربی‌های سوخته را بهتر پاک نمی‌کند. حتی اگر سازنده استفاده از سرکه سفید را مجاز دانسته باشد، این مجوز به معنی امکان قرار دادن شبکه‌ها در سرکه برای چند ساعت یا یک شب نیست. مدت تماس مجاز به جنس، نوع پوشش و دستورالعمل سازنده بستگی دارد.
اگر چربی به سطح شبکه چسبیده است، به‌جای افزایش زمان خیساندن، ابتدا از آب گرم، مایع ظرفشویی ملایم و اسفنج نرم استفاده کنید. در صورت باقی ماندن آلودگی، فقط زمانی سراغ سرکه بروید که سازنده آن را تأیید کرده باشد. پس از استفاده نیز شبکه را مطابق راهنما آبکشی و کاملاً خشک کنید.
اینکه خیساندن طولانی در بعضی روش‌های خانگی پیشنهاد می‌شود، به معنی بی‌خطر بودن آن برای همه انواع چدن گاز نیست.
تمیز کردن چدن گاز بدون خیساندن و شست‌وشوی کامل
اگر شبکه بزرگ است، داخل سینک جا نمی‌شود یا خیساندن آن مجاز نیست، می‌توانید لکه‌ها را موضعی تمیز کنید. این روش بیشتر برای چربی سبک تا متوسط مناسب است.
پس از خاموش کردن شعله‌ها و سرد شدن شبکه، دستمالی را با آب گرم و چند قطره مایع ظرفشویی مرطوب کنید. دستمال را روی بخش چرب بکشید. اگر لکه چسبیده، دستمال مرطوب را مدت کوتاهی روی همان نقطه بگذارید تا آلودگی نرم شود.
چربی را با دستمال یا برس نرم بردارید. مراقب باشید رطوبت وارد اجزای حساس اجاق نشود. در پایان، باقی‌مانده شوینده را با دستمال تمیز و کمی مرطوب پاک کنید و شبکه را خشک کنید.
اگر برای تمیز کردن چدن گاز با این روش همچنان لایه ضخیمی از سوختگی باقی مانده، ممکن است به نظافت عمیق‌تر یا شوینده تاییدشده نیاز باشد. ممنوع بودن خیساندن به معنی مجاز بودن استفاده از مواد قوی‌تر نیست.
چه موادی برای تمیز کردن چدن گاز مناسب نیستند؟
شوینده‌ای که جرم را پاک می‌کند، لزوما برای سطح شبکه یا استفاده خانگی مناسب نیست. اگر چربی با روش معمول جدا نشده، پیش از انتخاب ماده قوی‌تر، محدودیت‌های قطعه و خطر تماس با ماده را بررسی کنید.
لوله‌بازکن و سود سوزآور
لوله‌بازکن‌ها ممکن است مواد بسیار خورنده داشته باشند و در تماس با پوست یا چشم سوختگی شیمیایی ایجاد کنند. سامسونگ نیز استفاده از پاک‌کننده‌های حاوی سدیم هیدروکسید خورنده را برای اجاق‌های مشمول راهنمای خود منع کرده است.
سفت بودن چربی دلیل مناسبی برای استفاده از لوله‌بازکن نیست. در تمیز کردن چدن گاز ابتدا روش ملایم را تکرار کنید و در صورت نیاز فقط سراغ شوینده تاییدشده برای آن پوشش بروید.
جوهرنمک و جرم‌گیرهای اسیدی قوی
جوهرنمک برای پاک کردن چربی سوخته شبکه توصیه نمی‌شود. این ماده خورنده است و ممکن است به پوست، پوشش و قطعات اجاق آسیب برساند.
همه لکه‌های سیاه، رسوب معدنی نیستند که به پاک‌کننده اسیدی نیاز داشته باشند. این تفاوت هنگام نظافت سایر تجهیزات نیز اهمیت دارد و برای مثال، روش تمیز کردن شیرآلات از رسوب و جرم باید متناسب با جنس سطح و نوع آلودگی انتخاب شود. اگر مشکل چربی است، شوینده مناسب چربی و ابزار غیرساینده را انتخاب کنید.
وایتکس و ترکیب شوینده‌ها
وایتکس جایگزین مایع ظرفشویی یا چربی‌زدای مخصوص نیست. هرگز آن را با سرکه، جوهرنمک، آمونیاک یا شوینده‌های دیگر مخلوط نکنید. برای آشنایی دقیق‌تر با خطرات این ترکیبات، راهنمای ایمنی استفاده از وایتکس و ترکیب شوینده‌ها که توسط مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا منتشر شده است، اطلاعات رسمی و کاربردی ارائه می‌دهد. بعضی از این ترکیب‌ها گازها و بخارهای خطرناک تولید می‌کنند. مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا نیز درباره مخلوط کردن سفیدکننده خانگی با سایر پاک‌کننده‌ها هشدار داده است.
اگر شوینده اول جواب نداد، راه مناسب انتخاب ماده سازگار دیگری است، نه ترکیب چند پاک‌کننده با یکدیگر.
سیم ظرفشویی و برس فلزی
سیم ظرفشویی می‌تواند روی شبکه لعاب‌دار خراش ایجاد کند یا به پوشش آن آسیب بزند. حتی اگر لکه در گوشه‌ای از چدن محکم چسبیده، افزایش فشار با ابزار فلزی راه مناسبی نیست.
برای شست‌وشوی معمول از اسفنج غیرساینده و برس نایلونی استفاده کنید. جرم مقاوم را نباید با ساییدن پوشش آسیب‌پذیر از بین برد.
آمونیاک
آمونیاک در بعضی روش‌های قدیمی چربی‌زدایی و حتی دستورهای مربوط به مدل‌های مشخص دیده می‌شود. بااین‌حال، بخارات تحریک‌کننده و محدودیت‌های ایمنی آن باعث می‌شود انتخاب اولیه مناسبی برای نظافت خانگی نباشد.
استفاده از آمونیاک در کیسه‌های بسته یا ترکیب آن با شوینده‌های دیگر توصیه نمی‌شود. برای تمیز کردن چدن گاز با پاک‌کننده تخصصی باید دستور رسمی آن محصول و اجاق رعایت شود.
آیا تمیز کردن چدن گاز در ماشین ظرفشویی یا فر مجاز است؟
بعضی شبکه‌های لعاب‌دار اجازه شست‌وشو در ماشین ظرفشویی دارند و بعضی ندارند. جی‌ای شستن برخی شبکه‌های دارای پوشش لعابی در قسمت زیرین را مجاز می‌داند، اما سامسونگ در راهنمای بررسی‌شده استفاده از ماشین ظرفشویی را برای قطعات اجاق ممنوع کرده است.
پس صرف لعاب‌دار بودن شبکه کافی نیست. اگر می‌خواهید تمیز کردن چدن گاز را به ماشین ظرفشویی بسپارید، ابتدا دستور همان مدل را بخوانید. در صورت ممنوع بودن این روش یا نامشخص بودن نوع شبکه، شست‌وشوی دستی و ملایم را انتخاب کنید.
سوزاندن چربی در چرخه خودتمیزشونده فر هم روشی عمومی برای تمیز کردن چدن گاز نیست. فقط اگر سازنده برای مدل مشخص چنین کاری را مجاز دانسته باشد می‌توان آن را بررسی کرد. قرار دادن شبکه روی شعله مستقیم برای سوزاندن چربی یا خشک کردن سریع نیز جایگزین مناسبی برای نظافت اصولی نیست.
اگر پس از تمیز کردن چدن گاز لکه سیاه، سفید یا زنگ باقی ماند چه کنیم؟
باقی ماندن تغییررنگ همیشه به معنی باقی ماندن چربی نیست. گاهی جرم روی سطح وجود دارد، گاهی شوینده کامل پاک نشده و گاهی خود پوشش تغییر کرده است. برای تمیز کردن چدن گاز در این وضعیت، اول باید مشخص کنید مشکل از آلودگی است یا از سطح قطعه.
چربی پاک شده، اما لکه سیاه باقی مانده است
اگر سطح دیگر چسبناک نیست و تکه‌ای از جرم جدا نمی‌شود، لکه ممکن است تغییررنگ یا اثر حرارت باشد. بخش کوچکی را با دستمال مرطوب پاک کنید. اگر ماده‌ای جدا شد، احتمال باقی ماندن آلودگی بیشتر است.
اگر سطح تمیز است ولی رنگ آن تغییر کرده، ساییدن شدید ممکن است کمکی نکند. به‌جای تلاش برای برگرداندن ظاهر قبلی با فشار بیشتر، دستور نگهداری شبکه را بررسی کنید.
چدن پس از شستن سفیدک زده است
سفیدک می‌تواند از باقی‌مانده شوینده یا تغییر پوشش باشد. ابتدا شبکه را با آب و دستمال نرم پاک و بعد کاملا خشک کنید. اگر سفیدی رفت، احتمالا مقداری شوینده روی آن مانده بود.
اگر کدری به‌ویژه پس از استفاده از شوینده قوی باقی ماند، احتمال آسیب سطحی مطرح است. در این حالت تمیز کردن چدن گاز با سیم ظرفشویی یا جرم‌گیر قوی‌تر را ادامه ندهید و وضعیت پوشش را بررسی کنید.
چدن گاز زنگ زده است
چدن خام ممکن است بر اثر رطوبت باقی‌مانده زنگ بزند. زنگ سطحی آن در بعضی موارد با روش نگهداری مخصوص همان قطعه قابل برطرف کردن است و خشک کردن کامل پس از پاک‌سازی ضروری است.
اما اگر لعاب شبکه ترک خورده یا پوسته شده، روش ترمیم ظروف چدنی را نمی‌توان بدون بررسی به آن تعمیم داد. اگر پوشش جدا شده یا سطح آسیب فیزیکی دیده، سلامت قطعه و نیاز به تعویض آن را بررسی کنید. اگر پس از بررسی مشخص شد که به جای ادامه استفاده از تجهیزات آسیب‌دیده به خرید تجهیزات جدید آشپزخانه نیاز دارید، می‌توانید گزینه‌های موجود در فروشگاه بابک تجارت را بررسی کنید. شست‌وشوی بیشتر، پوشش آسیب‌دیده را درست نمی‌کند.
آیا باید بعد از تمیز کردن چدن گاز روی آن روغن بمالیم؟
روغن‌کاری برای همه شبکه‌ها لازم نیست. در بعضی قطعات چدن خام، لایه بسیار نازکی از روغن طبق دستور سازنده بخشی از نگهداری است. اما شبکه‌های لعاب‌دار نیازی به آن ندارند.
اگر بعد از تمیز کردن چدن گاز رنگ شبکه کدر شده، روغن را فقط برای سیاه‌تر کردن ظاهر آن استفاده نکنید. روغن اضافه ممکن است هنگام گرم شدن بو یا دود ایجاد کند و لعاب آسیب‌دیده را هم ترمیم نمی‌کند.
فقط در صورتی شبکه را روغن‌کاری کنید که راهنمای همان قطعه این کار را تایید کرده باشد. سرشعله، سوراخ‌های خروج گاز و سایر اجزای مشعل را روغن‌مالی نکنید.
هنگام تمیز کردن چدن گاز، سرشعله‌ها چه مراقبتی نیاز دارند؟
شبکه چدنی ظرف را نگه می‌دارد، اما سرشعله و کلاهک در عملکرد شعله نقش دارند و ممکن است جنس و پوشش متفاوتی داشته باشند. پس شوینده مناسب شبکه لزوما برای قطعات مشعل مناسب نیست.
اگر هنگام تمیز کردن چدن گاز سرشعله‌ها را هم جدا می‌کنید، جای آنها را به خاطر بسپارید و طبق دفترچه پیش بروید. شوینده را مستقیم داخل سوراخ‌های خروج گاز یا اطراف فندک اسپری نکنید. همه قطعات باید پیش از نصب و روشن کردن اجاق کاملا خشک باشند.
سامسونگ نیز روی خشک بودن قطعات و جاگذاری درست سرشعله و کلاهک تاکید کرده است. اگر پس از نظافت شعله نامنظم شد، روشن نشد یا وضعیت آن تغییر کرد، اجاق را خاموش کنید. ابتدا فقط جاگذاری و خشک بودن قطعات قابل جداسازی را طبق راهنما بررسی کنید. اگر مشکل ادامه داشت، سرویس تخصصی لازم است. قطعات مسیر گاز را دست‌کاری نکنید.
چگونه از جمع شدن چربی سوخته روی چدن گاز جلوگیری کنیم؟
پاک کردن چربی تازه آسان‌تر از جدا کردن لایه‌ای است که بارها حرارت دیده است. در کنار نظافت منظم اجاق، توجه به تهویه فضای پخت نیز اهمیت دارد و راهنمای خرید هود مناسب آشپزخانه می‌تواند برای بررسی معیارهای انتخاب این تجهیزات کمک‌کننده باشد. برای همین، تمیز کردن چدن گاز را فقط به زمانی موکول نکنید که لکه‌ها سیاه و سفت شده‌اند.
برای کاهش تجمع چربی، این کارها را در برنامه نظافت قرار دهید.
- بعد از پخت‌وپز، صبر کنید اجاق سرد شود و سپس قطره‌های روغن و غذا را پاک کنید.
- پس از سرخ‌کردن غذا، شبکه را از نظر پاشش چربی بررسی کنید. اگر می‌خواهید در کنار پخت‌وپز با اجاق گاز، روش‌های دیگری را هم برای آماده کردن غذا بشناسید، بررسی کاربرد هواپز در روش‌های مختلف پخت می‌تواند گزینه‌های بیشتری پیش رویتان قرار دهد.
- تا حد امکان نگذارید مواد غذایی روی شبکه سر بروند.
- به‌صورت دوره‌ای از شوینده ملایم مناسب استفاده کنید.
- پس از شست‌وشو، شیارها و زیر شبکه را هم خشک کنید.
- ظروف سنگین را روی شبکه نکشید و به قطعات لعاب‌دار ضربه نزنید.
- از فویل یا پوشش نامناسبی که ممکن است تهویه یا عملکرد اجاق را مختل کند استفاده نکنید.
اگر هر روز آشپزی می‌کنید، پاک کردن لکه‌ها پس از سرد شدن و بررسی هفتگی چربی‌های جمع‌شده می‌تواند برنامه مناسبی باشد. برای کامل‌تر کردن تجهیزات فضای پخت در کنار این برنامه نظافت، مقایسه بهترین هودهای آشپزخانه نیز می‌تواند به شناخت گزینه‌های تهویه و انتخاب مدل مناسب کمک کند. البته برای هر لکه کوچک نیازی به جدا کردن شبکه و شست‌وشوی عمیق نیست. نظافت موضعی را برای چربی‌های سبک و روش عمیق‌تر را برای آلودگی‌های مقاوم نگه دارید.
پرسش‌های رایج درباره تمیز کردن چدن گاز
۱. چربی سوخته‌ای که چند بار شسته شده و پاک نمی‌شود را چه کنیم؟
برای تمیز کردن چدن گاز از این نوع لکه، اول ببینید هنوز جرم و چسبندگی وجود دارد یا فقط رنگ شبکه تغییر کرده است. اگر جرم وجود دارد، شست‌وشوی ملایم و خمیر جوش شیرین را تکرار کنید. برای لایه ضخیم باقی‌مانده، فقط پاک‌کننده تاییدشده برای همان پوشش را به کار ببرید. اگر لعاب پوسته شده، ساییدن را متوقف کنید.
۲. آیا قرص ماشین ظرفشویی برای شستن چدن گاز مناسب است؟
قرص ماشین ظرفشویی برای شرایط داخل دستگاه طراحی شده و ممکن است مواد قلیایی و شوینده قوی داشته باشد. سازگاری محلول غلیظ آن با همه شبکه‌ها تایید نشده است. بدون اجازه سازنده، چدن را در چنین محلولی قرار ندهید و روش ملایم را انتخاب کنید.
۳. آیا نوشابه چربی سوخته چدن گاز را پاک می‌کند؟
نوشابه در برخی روش‌های خانگی پیشنهاد شده، اما شواهد فنی کافی برای بهتر بودن آن از مایع ظرفشویی و جوش شیرین وجود ندارد. نوشابه معمولی ممکن است باقی‌مانده قندی هم بگذارد. برای تمیز کردن چدن گاز از روشی با کاربرد و آبکشی مشخص استفاده کنید.
۴. چرا چدن اجاق بعد از نظافت بوی سوختگی می‌دهد؟
اگر پس از تمیز کردن چدن گاز بوی سوختگی حس می‌کنید، ممکن است چربی، غذا یا شوینده‌ای روی شبکه مانده باشد که هنگام گرم شدن بو ایجاد می‌کند. اجاق را خاموش کنید و پس از سرد شدن، شبکه و اطراف مشعل را بررسی کنید. اگر بو تکرار شد یا شعله غیرعادی بود، دستگاه نیاز به بررسی دارد. اگر بوی گاز خام حس می‌کنید، شعله یا وسایل برقی را روشن نکنید و دستورهای ایمنی گاز را اجرا کنید.
۵. آیا روش شستن چدن گاز شیشه‌ای و استیل فرق می‌کند؟
اگر جنس و پوشش شبکه‌ها یکسان باشد، روش نگهداری شبکه می‌تواند مشابه باشد. تفاوت اصلی در صفحه زیر آن است. برای جلوگیری از خط افتادن، شبکه سنگین را روی شیشه یا استیل نکشید و هر صفحه را مطابق دستور خودش تمیز کنید.
۶. می‌توان چدن گاز را در آب جوش گذاشت تا چربی پاک شود؟
برای تمیز کردن چدن گاز، آب گرم به نرم شدن آلودگی کمک می‌کند، اما آب جوش برای همه شبکه‌ها ضروری یا مجاز نیست. خیساندن طولانی نیز ممکن است به بعضی پوشش‌ها آسیب بزند یا خطر زنگ‌زدگی را افزایش دهد. دما و مدت خیساندن را بر اساس راهنمای سازنده انتخاب کنید.
۷. آیا روغن‌کاری رنگ سیاه چدن را برمی‌گرداند؟
برای بعضی چدن‌های خام، روغن‌کاری بخشی از نگهداری است، اما لعاب آسیب‌دیده را ترمیم نمی‌کند. اگر پس از تمیز کردن چدن گاز شبکه کدر شده، پیش از هر کاری علت تغییررنگ را بررسی کنید. برای تیره‌تر کردن ظاهر چدن، بدون دستور سازنده روی آن روغن نمالید.
جمع‌بندی چربی سوخته چدن گاز را چطور پاک کنیم؟
برای تمیز کردن چدن گاز از روش ملایم شروع کنید. آب گرم و مایع ظرفشویی برای چربی معمولی مناسب‌اند و خمیر جوش شیرین می‌تواند به لکه‌های سوخته باقی‌مانده کمک کند. اگر جرم قدیمی با این روش‌ها جدا نشد، پیش از استفاده از چربی‌زدای تخصصی، سازگاری آن را با پوشش شبکه بررسی کنید.
اگر شبکه سفیدک زده، زنگ‌زده یا پوسته شده است، ابتدا مشخص کنید مشکل از آلودگی است یا آسیب سطح. در چنین شرایطی شوینده قوی‌تر همیشه پاسخ نیست.
نتیجه مطلوب فقط شبکه‌ای بدون چربی نیست. شبکه باید پس از شست‌وشو خشک، سالم و درست در جای خود قرار گرفته باشد. پاک کردن به‌موقع لکه‌های تازه نیز کمک می‌کند هر بار برای تمیز کردن چدن گاز به روش‌های شدیدتر نیاز پیدا نکنید.
