جدول پخت غذا در هواپز
| دسته بندی | نوع غذا | دما (C∘) | زمان (دقیقه) | نکات مهم |
| پروتئین (مرغ) | سینه مرغ (بدون استخوان) | ۱۸۰ | ۱۸-۲۲ | در نیمه راه برگردانید. |
| ران مرغ (با استخوان) | ۱۹۰ | ۲۵-۳۰ | پوست باید رو به بالا باشد. در نیمه راه چک کنید. | |
| بال مرغ | ۲۰۰ | ۱۵-۲۰ | هر ۵ دقیقه سبد را تکان دهید. | |
| مرغ کامل (۱.۵ کیلو) | ۱۸۰ | ۵۰-۶۰ | ابتدا سینه رو به پایین (۳۰ دقیقه)، سپس برگردانید. | |
| جوجه کباب (تکهای) | ۱۹۰ | ۱۲-۱۵ | سبد را در نیمه راه تکان دهید. | |
| پروتئین (گوشت) | استیک (Rare / آبدار) | ۲۰۰ | ۷-۹ | ضخامت ۲.۵ سانت. در نیمه راه برگردانید. مرکز قرمز آبدار. |
| استیک (Medium-Rare) | ۲۰۰ | ۱۰-۱۲ | ضخامت ۲.۵ سانت. در نیمه راه برگردانید. مرکز قرمز گرم. | |
| استیک (Medium / مدیوم) | ۲۰۰ | ۱۲-۱۵ | ضخامت ۲.۵ سانت. در نیمه راه برگردانید. مرکز صورتی گرم. | |
| استیک (Well-Done) | ۲۰۰ | ۱۸-۲۰ | ضخامت ۲.۵ سانت. در نیمه راه برگردانید. کاملا قهوهای. | |
| همبرگر (تازه، ۲ سانت) | ۱۸۰ | ۱۰-۱۵ | در نیمه راه برگردانید. | |
| همبرگر (یخزده) | ۱۸۰ | ۱۵-۲۰ | در نیمه راه برگردانید. | |
| کباب تابهای (شامی) | ۱۸۰ | ۱۴-۱۸ | در دقیقه ۷ برگردانید. | |
| کوفته قلقلی (متوسط) | ۲۰۰ | ۱۰-۱۲ | سبد را در نیمه راه تکان دهید. | |
| پروتئین (دریایی) | فیله نازک (قزلآلا، تیلاپیا) | ۱۷۵ | ۱۰-۱۲ | |
| فیله ضخیم/چرب (سالمون) | ۱۹۰ | ۱۰-۱۲ | ||
| ماهی کامل (کوچک) | ۱۸۰ | ۱۵-۲۰ | در نیمه راه برگردانید. | |
| میگو (متوسط) | ۲۰۰ | ۵-۸ | در نیمه راه تکان دهید. نیازی به یخزدایی ندارد. | |
| سیبزمینی | سیبزمینی خلالی منجمد | ۲۰۰ | ۱۵-۲۰ | سبد را ۲ تا ۳ بار تکان دهید. |
| سیبزمینی خلالی تازه | ۱۹۰ | ۲۰-۲۵ | خیسانده و کاملاً خشک شود. سبد را تکان دهید. | |
| سیبزمینی کامل (تنوری) | ۱۷۰ | ۳۰-۴۰ | پوست را چرب کرده و با چنگال سوراخ کنید. | |
| سیبزمینی ورقهای (چیپس) | ۱۷۰ | ۱۰-۱۵ | بسیار نازک برش دهید، خیسانده و خشک کنید. | |
| سبزیجات | بروکلی / گل کلم | ۱۹۰ | ۱۰-۱۵ | با روغن آغشته کنید. در نیمه راه تکان دهید. |
| مارچوبه | ۲۰۰ | ۵-۷ | ساقههای نازک زودتر میپزند. | |
| کدو / فلفل دلمهای | ۲۰۰ | ۸-۱۲ | به قطعات یکسان خرد کنید. | |
| هویج (خرد شده) | ۱۹۰ | ۱۵-۲۰ | ||
| بادمجان (ورقهای) | ۱۹۰ | ۱۴ | از مخلوط آب و روغن استفاده کنید تا خشک نشود. | |
| غذاهای منجمد | ناگت / شنیسل مرغ | ۱۸۰ | ۱۰-۱۵ | در نیمه راه برگردانید. |
| پیتزا منجمد (مینی) | ۱۸۰ | ۸-۱۲ | ||
| سمبوسه / پیراشکی منجمد | ۱۸۰ | ۱۰-۱۲ | سطح آن را کمی چرب کنید. | |
| پخت کیک و نان | کیک (قالب کوچک ۲۰ سانتی) | ۱۵۰-۱۶۰ | ۲۵-۳۵ | دما را پایین نگه دارید تا مغزپخت شود. |
| کاپ کیک / مافین | ۱۶۰ | ۱۲-۱۵ | ||
| نان تست (از تازه) | ۲۰۰ | ۳-۵ | ||
| کلوچه (Cookie Dough) | ۱۵۰ | ۸-۱۰ | ||
| گرم کردن مجدد | پیتزای مانده | ۱۸۰ | ۳-۵ | تردتر از روز اول خواهد شد. |
| مرغ سوخاری مانده | ۲۰۰ | ۵-۷ | تردی کامل برمیگردد. | |
| سیبزمینی سرخکرده مانده | ۲۰۰ | ۳-۵ | سبد را تکان دهید تا دوباره ترد شود. | |
| غذاهای عمومی (خورشتی) | ۱۵۰ | ۵-۱۰ | برای گرم کردن ملایم در ظرف مناسب. |
جدول پخت غذا در هواپز دقیقا همان چیزی است که در دفترچه راهنمای دستگاه جدیدتان پیدا نمیشود. حتما شما هم خرید هواپز اقساطی را با هیجان انجام دادهاید، اما موقع پخت واقعی، با این سوالات نگرانکننده تنها ماندید، مرغ چقدر زمان میخواهد؟
چرا سیبزمینیهایم به جای ترد شدن، خیس و بخارپز شدند؟ یا چرا روی کیک سوخت ولی وسط آن خام ماند؟ این سردرگمی طبیعی است چون دفترچهها به شما «چطور» پختن را یاد نمیدهند. این مقاله، همان جدول پخت غذا در هواپز کامل و کاربردی است که به شما اطمینان میدهد هر غذا را باید با چه دمایی و برای چه مدتی بپزید.
دیگر خبری از آزمون و خطا، هدر رفتن مواد غذایی یا ناامید شدن از دستگاهتان نیست. ما در این راهنما به صورت دقیق و بر اساس تجربه، جداول کاملی برای پخت انواع پروتئین، سبزیجات، غذاهای منجمد و کیک آماده کردهایم. در ادامه، مستقیم سراغ این جداول کاربردی میرویم تا هواپز شما به پرکاربردترین ابزار آشپزخانهتان تبدیل شود.
نکات مهم
- جدول دقیق زمان و دمای پخت انواع پروتئین (مرغ، گوشت و ماهی) را دریافت میکنید.
- میآموزید که چطور سبزیجات و سیبزمینی را کاملا ترد و برشته آماده کنید.
- با تنظیمات صحیح پخت غذاهای منجمد، کیک و گرم کردن مجدد غذا آشنا میشوید.
- دلیل اصلی خیس شدن غذا یا بلند شدن دود از دستگاه را میفهمید.
جدول پخت مرغ، گوشت و غذاهای دریایی در هواپز
جدول زمان و دما برای پخت پروتئینها در این بخش به همراه تمام دماها بر اساس سانتیگراد ($C^\circ$) و زمانها به دقیقه آورده شدهاند. این اعداد نقطه شروع شما محسوب میشوند. ضخامت گوشت، اندازه تکهها و حتی مدل دستگاه شما زمان را چند دقیقهای جابجا میکنند، پس حتما در حین پخت، غذا را چک کنید. این کاملترین جدول پخت غذا در هواپز برای پروتئینها است.
جدول پخت مرغ در هواپز
مرغ، پای ثابت غذاهای ما ایرانیها و یکی از محبوبترین گزینهها برای پخت در هواپز است. اگر دنبال یک غذای رژیمی با هواپز هستید، پخت سینه مرغ انتخابی عالی به شمار میرود. اما راز رسیدن به پوست ترد و طلایی (مخصوصا در بال و ران) چیست؟ خشک کردن کامل پوست. قبل از زدن روغن و ادویه، با دستمال کاغذی تمام رطوبت سطح مرغ را بگیرید. چرا؟ چون رطوبت، دشمن شماره یک ترد شدن است. دستگاه به جای برشته کردن پوست، اول انرژی خود را صرف بخار کردن آن آب میکند. با خشک کردن، شما این مرحله را حذف میکنید و مستقیم به سراغ برشته شدن میروید.
| نوع مرغ | دما (C∘) | زمان (دقیقه) | نکات مهم |
| سینه مرغ (بدون استخوان) | ۱۸۰ | ۱۸-۲۲ | در نیمه راه برگردانید. |
| ران مرغ (با استخوان) | ۱۹۰ | ۲۵-۳۰ | پوست باید رو به بالا باشد. در نیمه راه چک کنید. |
| بال مرغ | ۲۰۰ | ۱۵-۲۰ | هر ۵ دقیقه سبد را تکان دهید. |
| مرغ کامل (۱.۵ کیلو) | ۱۸۰ | ۵۰-۶۰ | ابتدا سینه رو به پایین (۳۰ دقیقه)، سپس برگردانید (۲۰-۳۰ دقیقه). |
| جوجه کباب (تکهای) | ۱۹۰ | ۱۲-۱۵ | سبد را در نیمه راه تکان دهید. |
جدول پخت گوشت قرمز و استیک در هواپز
پخت گوشت قرمز، بهخصوص استیک، در هواپز نتایج شگفتانگیزی دارد. گرمای بالا و زمان کوتاه، گوشت را آبدار نگه میدارد.
۱.جدول پخت استیک در هواپز (بر اساس ضخامت ۲.۵ سانتیمتر در دمای ۲۰۰ درجه سانتیگراد)
موفقیت شما در پخت یک استیک عالی به ضخامت گوشت و دمای نهایی آن بستگی دارد. زمانهای جدول زیر برای یک استیک با ضخامت ۲.۵ سانتیمتر است که به دمای اتاق رسیده (یعنی سردِ یخچال نیست). یک نکته بسیار مهم در پخت استیک، پدیده «پخت انتقالی» (Carry-over cooking) است. یعنی استیک بعد از خروج از دستگاه هم به پختن ادامه میدهد. بنابراین، همیشه آن را چند دقیقه زودتر از دمای نهایی دلخواهتان بردارید و اجازه دهید ۵ دقیقه قبل از برش، استراحت کند.
| درجه پخت | زمان کل (دقیقه) | دمای داخلی نهایی گوشت (C∘) | نکات |
| Rare (آبدار) | ۷-۹ | $52^\circ$ | در نیمه راه برگردانید. |
| Medium-Rare (مدیوم رِر) | ۱۰-۱۲ | $57^\circ$ | در نیمه راه برگردانید. |
| Medium (مدیوم) | ۱۲-۱۵ | $63^\circ$ | در نیمه راه برگردانید. |
| Well-Done (پخت کامل) | ۱۸-۲۰ | $71^\circ+$ | در نیمه راه برگردانید. |
۲. جدول پخت گوشت چرخکرده (Ground Meat Cooking Chart)
برای غذاهایی مثل همبرگر یا کباب تابهای، دمای ثابت ۱۸۰ درجه سانتیگراد در جدول پخت غذا در هواپز یک انتخاب عالی است. زمان پخت به ضخامت بستگی دارد. اگر همبرگرهای ضخیمتری دارید، زمان بیشتری به آن بدهید. برای غذاهای پرچرب مثل همبرگر، میتوانید از ترفند مدیریت دود (ریختن کمی آب یا گذاشتن یک تکه نان در کف سینی) استفاده کنید.
| نوع غذا | دما (C∘) | زمان (دقیقه) | نکات مهم |
| همبرگر (تازه، ضخامت ۲ سانت) | ۱۸۰ | ۱۰-۱۵ | در نیمه راه برگردانید. |
| همبرگر (یخزده) | ۱۸۰ | ۱۵-۲۰ | در نیمه راه برگردانید. |
| کباب تابهای (شامی) | ۱۸۰ | ۱۴-۱۸ | در دقیقه ۷ برگردانید. |
| کوفته قلقلی (متوسط) | ۲۰۰ | ۱۰-۱۲ | سبد را در نیمه راه تکان دهید. |
جدول پخت ماهی و میگو در سرخ کن بدون روغن (Fish & Seafood Chart)
وقتی سراغ پخت ماهی میروید، ممکن است با توصیههای متناقضی روبرو شوید. برخی دمای پایین (۱۳۰ درجه) و برخی دمای بالا (۱۹۰ درجه) را پیشنهاد میدهند. واقعیت این است که هر دو درست میگویند. این تفاوت به نوع ماهی شما بستگی دارد. ما اینجا این موضوع را برای شما روشن میکنیم:
- ماهیهای نازک و لطیف (مثل قزلآلا) برای جلوگیری از خشک شدن، به دمای ملایمتری (حدود ۱۷۰ تا ۱۷۵ درجه) نیاز دارند.
- ماهیهای ضخیم و چرب (مثل سالمون) از دمای بالاتر (۱۹۰ تا ۲۰۰ درجه) سود میبرند تا رویهشان برشته شود و رطوبت داخلی حفظ گردد.
- میگو برای آبدار ماندن به شوک حرارتی بالا و زمان پخت بسیار کوتاه احتیاج دارد. پخت طولانی در دمای پایین، بافت آن را لاستیکی میکند.
| نوع غذا | دما (C∘) | زمان (دقیقه) | نکات مهم |
| فیله نازک (قزلآلا، تیلاپیا) | ۱۷۵ | ۱۰-۱۲ | |
| فیله ضخیم/چرب (سالمون) | ۱۹۰ | ۱۰-۱۲ | |
| ماهی کامل (کوچک) | ۱۸۰ | ۱۵-۲۰ | در نیمه راه برگردانید. |
| میگو (متوسط) | ۲۰۰ | ۵-۸ | در نیمه راه تکان دهید. نیازی به یخزدایی ندارد. |
جدول پخت سبزیجات، سیبزمینی و پیشغذاها در هواپز
هواپز شما یک ابزار بینظیر برای برشته کردن سبزیجات است. با این دستگاه میتوانید سبزیجات را به پیشغذاهای سالم و هیجانانگیز تبدیل کنید. بیایید ببینیم چطور؟
جدول پخت سیب زمینی در هواپز (Potato Cooking Chart)
خیلی از ما دستگاه را برای همین یک قلم خریدیم! سیبزمینی خلالی (فرنچ فرایز) و سیبزمینی تنوری، پرکاربردترین مواردی هستند که در هواپز درست میشوند. اما راز ترد شدن سیبزمینی خلالی تازه چیست؟ دو کار مهم باید انجام دهید. اول، خلالها را در آب سرد بخیسانید تا نشاسته اضافیشان خارج شود. دوم، قبل از آغشته کردن به روغن، آنها را کاملا خشک کنید.
اگر خیلی حرفهای هستید، میتوانید از روش ۲ مرحلهای استفاده کنید، یکبار در دمای پایین (۱۵۰ درجه) برای مغزپخت شدن و بار دوم در دمای بالا (۱۹۰ درجه) برای برشته شدن نهایی. این کاملترین جدول پخت غذا در هواپز برای انواع سیبزمینی است.
| نوع سیبزمینی | دما (C∘) | زمان (دقیقه) | نکات مهم |
| سیبزمینی خلالی منجمد | ۲۰۰ | ۱۵-۲۰ | سبد را ۲ تا ۳ بار تکان دهید. |
| سیبزمینی خلالی تازه (روش ساده) | ۱۹۰ | ۲۰-۲۵ | خیسانده و کاملاً خشک شود. سبد را تکان دهید. |
| سیبزمینی کامل (تنوری) | ۱۷۰ | ۳۰-۴۰ | پوست را چرب کرده و با چنگال سوراخ کنید. |
| سیبزمینی ورقهای (چیپس) | ۱۷۰ | ۱۰-۱۵ | بسیار نازک برش دهید، خیسانده و خشک کنید. |
جدول پخت سبزیجات رایج در هواپز (Vegetable Cooking Chart)
دمای بالا (۱۹۰ تا ۲۰۰ درجه) و زمان کوتاه. طبیعتا سبزیجات سفتتر مثل هویج به زمان بیشتری نسبت به سبزیجات نرم مثل کدو نیاز دارند.
بادمجان یک مورد خاص است. بافت اسفنجی آن در هوای داغ هواپز به سرعت خشک و لاستیکی میشود. راهحل چیست؟ بادمجان را قبل از پخت، فقط به روغن آغشته نکنید. آن را در مخلوطی از روغن، کمی آب، کمی سرکه و ادویهها بخوابانید. این رطوبت اضافه به بادمجان کمک میکند تا ضمن برشته شدن سطح، بافت داخلی آن نرم و آبدار باقی بماند.
| سبزیجات | دما (C∘) | زمان (دقیقه) | نکات مهم |
| بروکلی / گل کلم | ۱۹۰ | ۱۰-۱۵ | با روغن آغشته کنید. در نیمه راه تکان دهید. |
| مارچوبه | ۲۰۰ | ۵-۷ | ساقههای نازک زودتر میپزند. |
| کدو / فلفل دلمهای | ۲۰۰ | ۸-۱۲ | به قطعات یکسان خرد کنید. |
| هویج (خرد شده) | ۱۹۰ | ۱۵-۲۰ | |
| بادمجان (ورقهای یا مکعبی) | ۱۹۰ | ۱۴ | از مخلوط آب و روغن استفاده کنید تا خشک نشود. |
جدول پخت غذاهای منجمد و پیشغذاها در ایرفرایر
هواپز برای گرم کردن مجدد غذاها یا پخت غذاهای منجمد یک گزینه عالی است. کاربرد هواپز در اینجا بسیار فراتر از یک سرخکن ساده است. برخلاف مایکروویو که غذا را نرم و خیس میکند، هواپز با گردش هوای داغ، بافت ترد غذا (مثل پیتزا یا ناگت) را برمیگرداند.
یک قانون خوب برای غذاهای منجمد: دمای پخت روی بستهبندی را حدود ۱۵ تا ۲۰ درجه کاهش دهید و زمان پخت را نیز ۲۰ تا ۲۵ درصد کم کنید.
جدول پخت غذاهای منجمد در هواپز
یکی از بهترین تواناییهای هواپز، پختن غذاهای منجمد مستقیما از فریزر است. اصلا نیازی به یخزدایی ندارید. این جدول پخت غذا در هواپز برای غذاهای منجمد، کار شما را راه میاندازد. یک از دستور پخت در فر (Oven) که روی بستهبندی نوشته شده، پیروی کنید. اما چون هواپز بسیار کارآمدتر است، معمولا همان دما با ۲۰٪ تا ۳۰٪ زمان کمتر کافی خواهد بود.
| نوع غذا | دما (C∘) | زمان (دقیقه) | نکات مهم |
| ناگت / شنیسل مرغ | ۱۸۰ | ۱۰-۱۵ | در نیمه راه برگردانید. |
| سیبزمینی خلالی | ۲۰۰ | ۱۵-۲۰ | (رجوع به جدول ۵). |
| پیتزا منجمد (مینی) | ۱۸۰ | ۸-۱۲ | |
| سمبوسه / پیراشکی منجمد | ۱۸۰ | ۱۰-۱۲ | سطح آن را کمی چرب کنید. |
جدول پخت کیک و کاپکیک در هواپز
بله، پخت کیک، دسر و نان هم در هواپز امکانپذیر است، اما شما باید یک تفاوت مهم آن با فر را بشناسید. در هواپز، گرما به شدت از بالا میآید. اگر از دمای استاندارد فر (مثلا 180 درجه) استفاده کنید، سطح کیک شما میسوزد در حالی که مرکز آن هنوز خام و نپخته است.
راهحل چیست؟ شما باید دما را پایین بیاورید (مثلا 140 تا 160 درجه) و زمان پخت را طولانیتر کنید. این کار به مرکز کیک فرصت میدهد تا همزمان با سطح آن بپزد. همیشه با یک خلال دندان پخت کیک را چک کنید.
| نوع | دما (C∘) | زمان (دقیقه) | نکات تخصصی |
| کیک (قالب کوچک ۲۰ سانتی) | ۱۵۰-۱۶۰ | ۲۵-۳۵ | دما را پایین نگه دارید. |
| کاپ کیک / مافین | ۱۶۰ | ۱۲-۱۵ | |
| نان تست (از تازه) | ۲۰۰ | ۳-۵ | برای یک صبحانه با هواپز سریع و عالی. |
| کلوچه (Cookie Dough) | ۱۵۰ | ۸-۱۰ |
جدول گرم کردن مجدد غذا در هواپز
اینجا نقطهای است که هواپز برتری مطلق خود را در برابر مایکروویو ثابت میکند. مایکروویو مولکولهای آب را گرم میکند و غذا را «خیس» و نرم تحویل میدهد. اما هواپز با هوای داغ، رطوبت سطحی را بخار میکند و تردی غذا را به آن برمیگرداند. این یکی از نکات اصلی در فرق هواپز و سرخ کن بدون روغن با دستگاههای دیگر است.
ترفند بازگرداندن تردی غذا: برای غذاهای «سرخ شده» مانده (مثل مرغ سوخاری یا سیبزمینی)، به دمای خیلی بالا (200 درجه) و زمان کوتاه نیاز دارید. اما برای پیتزا، دمای کمی پایینتر (180 درجه) بهتر جواب میدهد تا پنیر ذوب شود ولی لبههای خمیر نسوزد.
| نوع غذا | دما (C∘) | زمان (دقیقه) | نکات مهم |
| پیتزای مانده | ۱۸۰ | ۳-۵ | تردتر از روز اول خواهد شد. |
| مرغ سوخاری مانده | ۲۰۰ | ۵-۷ | |
| سیبزمینی سرخکرده مانده | ۲۰۰ | ۳-۵ | سبد را تکان دهید تا دوباره ترد شود. |
| غذاهای عمومی (خورشتی و غیره) | ۱۵۰ | ۵-۱۰ | برای گرم کردن ملایم در ظرف مناسب. |
عیبیابی و پرسشهای متداول (FAQ)
۱. چرا غذای من ترد و طلایی نمیشود و حالت خیس (بخارپز) دارد؟
جواب تقریبا همیشه یک چیز است، ازدحام بیش از حد (Overcrowding). شما سبد را آنقدر پر کردهاید که جلوی گردش هوای داغ را گرفتهاید. در نتیجه غذا به جای سرخ شدن، بخارپز شده است. دفعه بعد، غذا را در حجم کمتر یا در دو نوبت بپزید. دلیل دوم هم میتواند خیس بودن مواد اولیه (مثلا بال مرغی که تازه شستهاید) باشد. حتما قبل از پخت مواد را خشک کنید.
۲. چرا موقع پختن غذاهای چرب (مثل همبرگر) از دستگاه دود بلند میشود؟
نترسید، این دود غذا نیست. این دود چربی سوخته است. چربی غذا به کف داغ کشو چکیده و همانجا سوخته است. راهحل ساده است. 2 قاشق آب یا یک تکه نان در کف کشو (زیر سبد) بگذارید. این کار چربی را قبل از رسیدن به نقطه دود و سوختن، مهار میکند.
۳. میتوانم از کاغذ روغنی یا فویل آلومینیومی استفاده کنم؟
بله، استفاده از آنها (مثلا برای پخت کیک یا نچسبیدن ماهی) مجاز است. اما یک هشدار بسیار مهم وجود دارد. کاغذ یا فویل نباید تمام کف سبد را بپوشاند. این کار مسیر گردش هوا را کاملا مسدود میکند و شما عملا مزیت اصلی هواپز را از بین بردهاید. کاغذ شما باید همیشه از کف سینی کوچکتر باشد تا هوا بتواند از کنارهها گردش کند. این یک نکته مهم در انتخاب بهترین ایرفرایر است که طراحی سبد آن اجازه گردش هوای خوب را بدهد.
۴. چرا کیک من از بیرون سوخت اما وسط آن خام ماند؟
این مشکل کلاسیک هواپز است. دمای شما بیش از حد بالا بوده. همانطور که در بخش پخت کیک گفتیم، هواپز گرما را به شدت از بالا میتاباند. برای پخت کیک، باید دما را بسیار پایینتر از دستور پخت فر (مثلا 150 تا 160 درجه) تنظیم کنید و اجازه دهید در زمان طولانیتری بپزد.
اگر دستگاه شما تنظیمات پخت متنوعی ندارد، شاید زمان خرید هواپز اقساطی با گزینههای بیشتر فرا رسیده باشد. البته همیشه چک کردن جدول پخت غذا در هواپز مثل همین راهنما، به شما کمک میکند.
